Teoria ATPL(A) – czym jest i jak sobie z nią poradzić?

1. Teoria ATPL(A) – co to jest?

Egzaminy teoretyczne ATPL(A), czyli teoria potrzebna do uzyskania licencji pilota liniowego, są jednym z najtrudniejszych etapów w drodze do zawodowej kariery w lotnictwie. Niektórzy twierdzą, że jest to swojego rodzaju „przesiew”.

Dlaczego? Przecież osoby przystępujące do teorii ATPL(A) mają już licencję pilota turystycznego (PPL). To prawda, jednakże teoria ATPL(A) nie wiąże się praktycznie z żadną „lotniczą przyjemnością”, jak ma to miejsce w przypadku pozostałych licencji i uprawnień, w których pasjonaci lotnictwa z niecierpliwością czekają na kolejny lot, który zwiększa ich pilotażowe doświadczenie.

Teoria do licencji pilota liniowego jest inna. Skomplikowane egzaminy w języku angielskim, to etap, w którym kandydat na pilota zawodowego musi wykazać się prawdziwą determinacją, systematycznością rozłożoną w dość długim czasie. Dodatkowo konieczność przyswojenia rozległej wiedzy z wielu przedmiotów może stanowić nie lada wyzwanie – szczególnie dla osób, które mają problem z systematyczną nauką i motywacją.

Certyfikat po ukończonych egzaminach jest wymagany, aby móc przystąpić m.in. do licencji zawodowej, a później ubiegać się o licencję pilota liniowego, aby w pewnym momencie kariery zostać kapitanem statku powietrznego. Każda z linii lotniczych będzie wymagać od ciebie raportu z egzaminu teoretycznego na licencję ATPL(A). Ponadto wielu pracodawców może zwracać uwagę na uzyskane wyniki podczas procesu rekrutacji do linii lotniczej.

Z jakimi przedmiotami musi się zmierzyć przyszły zawodowy pilot?
Jak poradzić sobie z jednym z największych wyzwań w lotniczej karierze?
W jaki sposób można więc zwiększyć swoje szanse na sukces?

Poniżej przedstawiamy nasz punkt widzenia. W AERONE jesteśmy praktykami, łącząc pilotaż z psychologią i sami przechodziliśmy drogę „od 0 do ATPL”. Wszystkie wpisy – również ten, bazujemy na własnym doświadczeniu.

2. Jakie przedmioty wchodzą w skład teorii ATPL(A)?

W skład teorii ATPL(A) wchodzą następujące przedmioty:

• Prawo lotnicze
• Ogólna wiedza o statku powietrznym – płatowiec i systemy
• Ogólna wiedza o statku powietrznym – oprzyrządowanie
• Masa i wyważenie
• Osiągi
• Planowanie i monitorowanie lotu
• Człowiek – możliwości i ograniczenia
• Meteorologia
• Nawigacja ogólna
• Radionawigacja
• Procedury operacyjne
• Zasady lotu
• Łączność (VFR i IFR)

Jak widać, przedmiotów jest dużo. Do tego wszystkie należy zdać w języku angielskim. Egzaminy obejmują test jednokrotnego wyboru, bez pytań otwartych. Aby zdać, należy uzyskać z każdego przedmiotu minimum 75,00%. W przypadku polskiej licencji przedmioty zdajemy w Urzędzie Lotnictwa Cywilnego (ULC) w Warszawie. Wszystkie przedmioty należy zdać w maksymalnie 6 sesjach. Sesje odbywają się co miesiąc, z wyjątkiem sierpnia. Plan sesji, jak również wnioski, formularze czy tabele opłat za egzaminy można znaleźć na oficjalnej stronie urzędu (https://www.ulc.gov.pl/pl/).

Od momentu pierwszego egzaminu mamy 18 miesięcy na zdanie wszystkich przedmiotów. To znaczy, że jeśli nasza pierwsza sesja będzie miała miejsce w np. maju, to od tego miesiąca mamy 1,5 roku na zaliczenie 13 egzaminów. Należy przy tym pamiętać, że 18 miesięcy to czas kalendarzowy – bardziej limitująca może być liczba 6 sesji. Kierując się prostą matematyką widać, że musimy zdawać średnio ponad 2 przedmioty na sesje, aby uporać się ze wszystkimi 13 przedmiotami. Z pewnością jednak nie będzie to dobra strategia na skomplikowane egzaminy ATPL(A). Poniżej wyjaśniamy dlaczego.

3. Planowanie egzaminów ATPL(A) – czyli jak poukładać egzaminy?

Wyobraźmy sobie następującą sytuację – mamy ostatnią sesję do dyspozycji, zdaliśmy 12/13 przedmiotów. Został nam jeden przedmiot – akurat ten, którego obawiamy się najbardziej. Mamy gorszy dzień, pytania wydają się trudniejsze niż podczas naszych przygotowań. Klikamy „zakończ egzamin”. Wynik 44/60 = 73,33%. Właśnie wszystkie zdane 12 (na 13) przedmiotów idzie do kosza. Nie zdaliśmy całego egzaminu ATPL(A) i musimy zdawać wszystko od nowa… Gdybyśmy mieli jeszcze jedną sesję… Wtedy moglibyśmy poprawić pechowy egzamin (każdy przedmiot można poprawiać maksymalnie 4 razy). Czy zaczynasz już rozumieć, dlaczego planowanie jest tak ważne?

Wiemy już, że mamy:

• 13 przedmiotów do zdania.
• 18 miesięcy od pierwszego egzaminu.
• 6 sesji, aby zdać wszystkie przedmioty.
• 4 poprawki (każdy egzamin można poprawić maksymalnie 4 razy – jeśli nie uda się zdać za 4 razem to podobnie jak w powyższym przykładzie – nie zdajemy całego ATPL).

W jaki sposób poukładać zatem egzaminy, aby zwiększyć swoje szanse?

• Planuj swoje egzaminy na 3-4 sesje – pozwoli ci to zredukować stres i zostawić sobie margines w przypadku niepowodzenia. Z doświadczenia wiemy, że lepiej zdać więcej przedmiotów podczas 3-4 sesji, niż ryzykować brak możliwości poprawki w ostatniej sesji.
  
  
• Pamiętaj o 18 miesiącach – nie zostawiaj powyższych sesji na ostatnie miesiące – w przypadku konieczności wykorzystania 5 i 6 sesji możesz nie zmieścić się w czasie.
  
  
• Stosuj odpowiednie podejście mentalne – wszyscy jesteśmy różni pod kątem radzenia sobie ze stresem – szczególnie tym egzaminacyjnym. Pozytywne podejście do egzaminu, jak do wyzwania, a nie zagrożenia – może pomóc w obniżeniu przykrego napięcia.
  
  
• Egzamin ATPL to nie wyścigi – unikaj przystępowania do egzaminów pod niepotrzebną presją, kiedy twój plan był inny. Nie porównuj się do innych. Stosuj swoje metody zapamiętywania. Pamiętaj – to, co pomaga innym, nie koniecznie musi służyć tobie.
  
  
• Systematyczność to podstawa – aby osiągnąć sukces trzeba pamiętać o systematyczności. Zachęcamy naszych kursantów do takiego trybu pracy, która da im poczucie, że każdego dnia nauczyli się czegoś nowego i zrobili progres. Prawdopodobnie 12 godzin nauki dziennie szybko cię przemęczy i przyniesie spadek motywacji, a zajrzenie do notatek na godzinę tygodniowo da marne wyniki. Dlatego zachęcamy do znalezienia własnego optimum.
  
  
• Znajdź swoją motywację – dotychczas przeprowadziliśmy ponad 300 kursantów przez teorię do ATPL. Wielu z nich motywowała myśl, że zdane egzaminy przybliżają ich do roli pilota liniowego. Inni traktowali to jako osobiste wyzwanie i urozmaicenie codziennego życia. Pamiętaj, że nikt nie będzie cię motywował tak dobrze, jak ty sam – ATPL nie da ci natychmiastowej nagrody, ale z pewnością da satysfakcję po pozytywnym zdaniu wszystkich egzaminów. Jaka jest więc twoja motywacja?
  
  
• Poukładaj przedmioty pod kątem „obszarów wiedzy” – w AERONE przygotowując studentów do teorii ATPL, stosujemy definicje „obszarów wiedzy”, tak aby mogli oni zobaczyć powiązania pomiędzy poszczególnymi przedmiotami. Poniżej przedstawiamy dwa przykłady:
  
  
  • Przykład 1 – przedmioty, które łączy typowo teoretyczne podejście – brak lub znikoma ilość obliczeń:
    • Prawo lotnicze
    • Człowiek – możliwości i ograniczenia
    • Procedury operacyjne
    • Łączność
      
  • Przykład 2 – pary przedmiotów, które pokrywają się w pewnym stopniu, znajomość jednego z nich pomoże zdać drugi i na odwrót:
    • Ogólna wiedza o statku powietrznym – znajomość części płatowiec i systemy może pomóc w egzaminie z oprzyrządowania. W przypadku obu przedmiotów aktywujemy obszary wiedzy odpowiedzialne za konstrukcje samolotu jako całości.
    • Planowanie i monitorowanie lotu może być przydatne w egzaminie z Nawigacji Ogólniej i odwrotnie. Niektóre z definicji i obliczeń mogą wymagać wiedzy z nawigacji/planowania.

Mamy nadzieję, że powyższe przykłady okażą się pomocne w budowaniu strategii. Jeśli nie jesteś jeszcze w trakcie nauki do ATPL, to nie przejmuj się – powyższy wpis nabierze dla ciebie nowego znaczenia, kiedy bezpośrednio będziesz zmagał/zmagała się z egzaminami. Jeśli masz dodatkowe pytania w tym zakresie, to zachęcamy do kontaktu – pomożemy ci w odpowiednim przygotowaniu – zarówno strategii, jak i mentalnego podejścia do egzaminu – szczególnie jeśli na samą myśl o egzaminie odczuwasz wtedy nadmierny stres.